didierdb.eu [ home ]  [ about ]  [ weetjes ]  [ projecten ]  [ contact ]
Het fotoproject Lijn 0: Per kusttram van De Panne naar Knokke-Heist



 

Mijn foto-project voor 2019

Als foto-project voor 2019 heb ik er voor gekozen om alle haltes van de kusttram (Lijn 0) en hun nabije omgeving in beeld te brengen. Ik betracht, door naast de beelden nuttige (touristische) informatie toe te voegen, dit project uit te breiden tot een gids voor de verkenning van de Belgische kust per tram. Deze bijkomende informatie haal ik voor het grootste deel van het internet; voor het grootste deel Wikipedia en de websites van de kustgemaanten.

Over de kustrtram

De Kusttram is de tram die rijdt op de tramlijn langs de Belgische kust. De lijn loopt tussen Knokke, nabij de grens met Nederland, en De Panne, nabij de grens met Frankrijk. Met een lengte van 67 kilometer en 68 haltes is het de langste tramlijn ter wereld.

Een beetje geschiedenis
De Kusttram is nu onderdeel van De Lijn, maar is een overblijfsel van het Belgische streektramnet van de NMVB. De eerste streektramlijn aan de kust werd in 1885 aangelegd, langs de dorpen, tussen Oostende en Nieuwpoort-Stad. Deze lijn werd op 18 juli 1886 verlengd tot Veurne langs Koksijde-dorp. De huidige route langs de badplaatsen werd pas later gebouwd, samen met de ontwikkeling van de badplaatsen. Het eerste deel was Oostende (Keizerskaai) – Middelkerke-Bad op 19 juli 1897. Deze tramlijn is aangelegd en geëlektrificeerd door de maatschappij TEOL (overgenomen door de NMVB in 1904). Geleidelijk aan werden meer delen van de kustlijn aangelegd en werd de hoofdroute verlegd naar de kust. Pas op 11 augustus 1926 werd de laatste schakel, Groenendijk-Bad – Koksijde-Bad, van de huidige lijn Oostende – De Panne in dienst genomen.

Op 8 augustus 1886 werd de lijn Oostende – Bredene-Dorp – De Haan – Blankenberge in dienst genomen. De huidige route via Bredene-aan-Zee werd op 8 juli 1905 geopend. De nog ontbrekende schakel Blankenberge – Heist, van de lijn Oostende – Knokke, kwam op 1 oktober 1908 in dienst. De lijn werd nog verlengd naar Het Zoute (1912), Oosthoek Siska (1928) en tot Retranchement in Nederland (1929), waar er aansluiting was op de SBM-lijnen.

Op 11 augustus 1927 was hele Kusttram op de huidige route geëlektrificeerd. De exploitatie van de kustlijnen werd vanaf 22 april 1927 verpacht aan de "Société pour l'Exploitation des Lignes Vicinales d'Ostende et des Plages belges" (SELVOP), een maatschappij van de groep Electrorail van Baron Empain. De NMVB nam op 1 januari 1956 de exploitatie over in eigen beheer.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog was de Kusttram onderbroken bij Nieuwpoort, waar de frontlinie begon. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd langs de kust de Atlantikwall gebouwd. Hierdoor was het hele kustgebied militair domein en waren er reisbeperkingen. De inwoners aan de kust moesten een speciale toestemming vragen om naar het binnenland te reizen.

Op 30 juni 1967 werd de Kusttram in Knokke ingekort tot het NMBS-Station. Dit was tevens de laatste opheffing van het buurtspoorwegnet in West-Vlaanderen. De stadsnetten van Oostende, Knokke, Brugge en in de Westhoek zijn al in de jaren vijftig opgeheven. In 1998, na de opsplitsing van de buurtspoorwegen, werd de huidige Kusttram verlengd van het oude eindpunt De Panne naar het NMBS-station De Panne te Adinkerke.

Tot in de jaren zeventig reed de tram maar één keer per uur. Wel kon de tram in de spits tot wel 3 aanhangwagens trekken. In het zomerseizoen waren er extra diensten. Eind jaren zeventig, begin jaren tachtig, kwam daar verandering in en werd de trambaan volledig vernieuwd en werd de dienst uitgebreid. In 1980 ontving de Kusttram ook 50 moderne enkelgelede trams met chopperbesturing.

Op de dag van vandaag
Alhoewel het niet op de trams vermeld, wel op de haltepalen en in de dienstregeling, heeft de lijn officieel het lijnnummer 0. Dit geldt voor de gehele lijn. Dit in tegenstelling tot het verleden, toen het gedeelte Knokke – Oostende lijn 1 was en het gedeelte Oostende – De Panne lijn 2.
Regelmatig worden plannen geopperd om de tramlijn vanaf Knokke door te trekken naar het Nederlandse Breskens of vanaf De Panne naar het Franse Duinkerke. Op korte termijn is de verlenging van Knokke tot Westkapelle het meest kansrijk.[8]
Er zijn plannen (Neptunusplan) voor binnenlandse spooraftakkingen (of toevoertramlijnen) van Zeebrugge naar Brugge, van Oostende naar Brugge, van Nieuwpoort naar Diksmuide en van Koksijde naar Veurne.

In de zomer rijden zes trams per uur per richting over het gehele traject. Voor 8.00 uur en na 21.00 uur rijden er maar twee trams per uur. In het tussenseizoen rijdt de tram om de 15 minuten en in de winter om de 20 minuten.

In maart 2017 werd langs de Slijkensesteenweg een nieuwe tramstelplaats in gebruik genomen. De bouw van de nieuwe stelplaats, waar ook de bussen van De Lijn staan, kadert in de herinrichtingswerkzaamheden van het station van Oostende en omgeving.

Reizigersaantallen
Jaarlijks maken meer mensen gebruik van de kusttram; dat zijn bewoners, tweede-verblijvers, vakantiegangers en dagjes-mensen.
In 2017 waren dat ongeveer 15 miljoen reizigers, waarvab 4.2 miljoen in de maanden juli en augustus.
Voor 2018 wordt een stijging van 4% van het reizigersaantal verwacht.



  [ Naar boven ] © didier de borle / beeldmaker